Representativiteit in kwantitatief en in kwalitatief onderzoek: wat is het verschil?

Representativiteit is een begrip dat in bijna elk onderzoeksverslag en bijna elke scriptie bij de onderzoeksmethoden besproken moet worden. In kwantitatief onderzoek heeft het begrip betrekking op de steekproef en kan er een representativiteitstoets worden uitgevoerd. Maar wat vertel je over representativiteit als je kwalitatief onderzoek hebt uitgevoerd? De scriptiespecialisten leggen je alles uit wat je moet weten over representativiteit in kwalitatief onderzoek.

Kwantitatieve benadering van representativiteit

Bij kwantitatief onderzoek is de vraag naar representativiteit gelijk aan de vraag in hoeverre de mensen in je steekproef een afspiegeling vormen van de populatie. Eigenlijk wordt bij het gebruik van het woord ‘representativiteit’ bijna altijd uitgegaan van deze betekenis. Daarbij wordt vergeten dat representativiteit in kwalitatief onderzoek een andere betekenis heeft. Bij kwantitatief onderzoek gaat het om het verzamelen van een grote hoeveelheid numerieke data en ligt bij het verzamelen en bij de analyse de nadruk op kwantificatie (getallen en tellen). Daardoor kan ook de representativiteit getalsmatig worden uitgedrukt aan de hand van een representativiteitstoets.

Kwalitatieve representativiteit

Bij kwalitatief onderzoek staan woorden centraal en gaat het niet om de kwantiteit, maar om de kwaliteit. Representativiteit in kwalitatief onderzoek is daarom niet gericht op een juiste numerieke afspiegeling, maar op het geven van een volledig beeld van alle verschillende houdingen, meningen en gedragingen die bestaan binnen de doelgroep van je onderzoek. De keuzes die je maakt bij de selectie van respondenten voor je onderzoek, is dus niet gericht op de getalsmatige verdeling van variabelen in de populatie, maar op factoren of eigenschappen die invloed hebben op mening, houding en gedrag.

Representativiteit bespreken in je onderzoeksmethoden

In kwantitatief onderzoek kun je de representativiteit van verschillende variabelen toetsen met een representativiteitstoets. Als je representativiteit van kwalitatief onderzoek bespreekt in het methodenhoofdstuk van je scriptie, dan ligt de focus op het omschrijven van een goede en verantwoorde keuze van de locaties, groepen of individuen die je onderzoekt. Zo leg je bijvoorbeeld bij een casestudy-onderzoek uit waarom de casus die je gekozen hebt, representatief is voor de zaak die jij onderzoekt. De casestudy die je selecteert, moet daarbij aan bepaalde, voor jouw onderzoek relevante criteria voldoen.


Wil je op de juiste wijze onderzoek uitvoeren? Studiemeesters helpt studenten vooruit. Met onze begeleiding studeer je sneller, beter en relaxter. Wie wij zijn en wat we precies doen? Dat lees je hier.

ARCHIEF